સુરતમાં ટેક્સટાઈલની આડમાં ચાલતા 2000 કરોડના સાયબર ફ્રોડનો પર્દાફાશ:ઈન્ટરનેશનલ ગેંગના મુખ્ય સૂત્રધાર ઝડપાયા, NGOના બેંક ખાતાનો ઉપયોગ થયો
ટેક્સટાઈલ માર્કેટનું મહોરું અને સાવરીયા ક્રિએશન આ સાયબર ગેંગ અત્યંત ચાલાકીથી સુરતના પ્રખ્યાત ટેક્સટાઈલ ઉદ્યોગનો ઉપયોગ કરી રહી હતી. આરોપીઓ ગ્લોબલ ટેક્સટાઈલ માર્કેટમાં 'સાવરીયા ક્રિએશન'ના નામથી કાપડ વેચવાની આડમાં પોતાનું કાળું કામ કરી રહ્યા હતા. સામાન્ય જનતા અને પોલીસને એવું લાગે કે તેઓ કાપડના મોટા વેપારી છે, પરંતુ વાસ્તવમાં આ દુકાન માત્ર સાયબર ક્રાઈમના નાણાં છુપાવવા માટેનું એક કેન્દ્ર હતું. ટેક્સટાઈલ માર્કેટમાં થતા કરોડોના વ્યવહારો વચ્ચે સાયબર ફ્રોડના નાણાં સરળતાથી ફેરવી શકાય તે માટે તેમણે આ પદ્ધતિ અપનાવી હતી.
આરોપીઓ પાસેથી ફોન સહિતનો મુદ્દામાલ જપ્ત કરાયો ધરપકડ દરમિયાન આરોપીઓ પાસેથી અનેક વાંધાજનક વસ્તુઓ મળી આવી છે. પોલીસને તેમની પાસેથી વિવિધ બેંકોની પાસબુક, ચેકબુક, ડેબિટ કાર્ડ અને કુલ 4 સ્માર્ટફોન મળી આવ્યા છે. જ્યારે ક્રાઈમ બ્રાન્ચની ટેકનિકલ ટીમે આ મોબાઈલ ફોનનું ઊંડાણપૂર્વક એનાલિસિસ કર્યું, ત્યારે ચોંકાવનારી વિગતો બહાર આવી હતી. મુખ્ય આરોપી મુકેશ સ્વામીના મોબાઈલમાંથી અલગ-અલગ બેંકોના 44 જેટલા એવા એકાઉન્ટ્સ મળી આવ્યા જેનો ઉપયોગ માત્ર ફ્રોડ માટે જ થતો હતો. આ ડેટાના આધારે પોલીસે તપાસ શરૂ કરી ત્યારે ખબર પડી કે આ નેટવર્ક માત્ર સુરત પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે આખા ભારતના વિવિધ રાજ્યોમાં ફેલાયેલું છે.
NCCRP પોર્ટલની તપાસમાં ચોંકાવનારા ખુલાસા ઇન્ડિયન સાયબર ક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ 'સમન્વય-NCCRP' પોર્ટલ પર જ્યારે આ 44 બેંક એકાઉન્ટ્સની તપાસ કરવામાં આવી ત્યારે જાણવા મળ્યું કે આ એકાઉન્ટ્સ વિરુદ્ધ દેશભરમાંથી કુલ 6040 ફરિયાદો નોંધાયેલી છે. આ ફરિયાદો સાયબર ફ્રોડ, છેતરપિંડી અને ઓનલાઇન લૂંટને લગતી હતી. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, માત્ર 940 ફરિયાદોની પ્રાથમિક તપાસમાં જ 750 કરોડથી વધુનું કૌભાંડ હોવાનું સામે આવ્યું છે. હજુ બાકીની 5100થી વધુ ફરિયાદોની રકમ ગણવાની પ્રક્રિયા ચાલુ છે. અંદાજ લગાવવામાં આવી રહ્યો છે કે આ સમગ્ર કૌભાંડનો આંકડો 2000 કરોડથી વધુનો હોઈ શકે છે.
વિધ્યાપ્રધાન ધર્મા ફાઉન્ડેશન NGOનો દુરુપયોગ આ કૌભાંડમાં સૌથી મોટો વળાંક ત્યારે આવ્યો જ્યારે 'વિધ્યાપ્રધાન ધર્મા ફાઉન્ડેશન' નામના NGOની ભૂમિકા સામે આવી. આરોપીઓએ સાયબર ફ્રોડના નાણાંને કાયદેસરના બતાવવા માટે આ NGOનો ઉપયોગ કર્યો હતો. સામાન્ય રીતે લોકો NGOને દાન આપતા હોય છે, પરંતુ અહીં આ સંસ્થાનો ઉપયોગ લોકોના નાણાં ચોરવા માટે થતો હતો. પોલીસે આ NGOના ડાયરેક્ટરો મિતેશ વિશ્વાસ પાટીલ અને આશીષ દલજીત શર્માની પણ ધરપકડ કરી છે. આ NGOના નામે 20 થી વધુ બેંક એકાઉન્ટ્સ ખોલવામાં આવ્યા હતા, જેમાં સાયબર ફ્રોડના નાણાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવતા હતા. સેવાના નામે ચાલતું આ સંસ્થા વાસ્તવમાં ગુનાહિત પ્રવૃત્તિનું હબ બની ગઈ હતી.
નેપાળ અને કમ્બોડિયા સાથેના આંતરરાષ્ટ્રીય તાર તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે આ ગેંગ કમ્બોડિયા અને નેપાળ જેવા દેશોમાંથી ઓપરેટ થતી હતી. નેપાળમાં રહેલો શિબ્બો નામનો વ્યક્તિ આ ગેંગનો મુખ્ય ટેકનિકલ હેન્ડલર હતો. આ ગેંગના સભ્યો કમ્બોડિયામાં બેઠેલા ચાઈનીઝ માફિયાઓના સંપર્કમાં હતા. મુકેશ સ્વામી પોતે 3 વખત કમ્બોડિયા, 2 વખત થાઈલેન્ડ અને 2 વખત દુબઈની મુલાકાત લઈ ચૂક્યો છે. આ વિદેશ પ્રવાસો માત્ર મનોરંજન માટે નહીં, પરંતુ સાયબર ક્રાઈમના નેટવર્કને મજબૂત કરવા અને નાણાંના વ્યવહારો ગોઠવવા માટે હતા. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આટલું મોટું નેટવર્ક સુરતના છેવાડાના વિસ્તારમાંથી ચલાવવું એ ખૂબ જ ગંભીર બાબત છે.
APK ફાઈલ અને મોબાઈલ હેકિંગની પદ્ધતિ આ ગેંગની મોડસ ઓપરેન્ડી (MO) અત્યંત ખતરનાક હતી. તેઓ ભારતીય નાગરિકોને છેતરવા માટે નકલી APK ફાઈલોનો ઉપયોગ કરતા હતા. નેપાળના શિબ્બો દ્વારા ખોટા આધારકાર્ડ અપડેટ, RTO ચલણ, ઇન્કમ ટેક્સ અને KYC અપડેટને લગતી લિંક્સ મોકલવામાં આવતી હતી. જેવી કોઈ વ્યક્તિ આ APK ફાઈલ પર ક્લિક કરે કે તરત જ તેનો મોબાઈલ હેક થઈ જતો હતો. આરોપીઓ સ્ક્રીન મિરરિંગ ટેકનોલોજી દ્વારા ભોગ બનનારના મોબાઈલના OTP મેળવી લેતા હતા. આ પદ્ધતિથી તેઓ બેંક ખાતામાંથી નાણાં ઉસેડી લેતા હતા અને ભોગ બનનારને ખબર પણ પડતી નહોતી કે તેમના નાણાં ક્યાં ગયા?
નાણાંનું USDT અને ક્રિપ્ટોમાં રૂપાંતરણ સાયબર ફ્રોડ દ્વારા મેળવેલા નાણાં સીધા NGOના ખાતામાં આવતા હતા, ત્યારબાદ ગેંગના સભ્યો પોતાનો હિસ્સો કાઢી લેતા હતા. બાકીના નાણાં નેપાળમાં બેઠેલા શિબ્બો નામના વ્યક્તિને મોકલવામાં આવતા હતા, જે આ નાણાંને જુદી-જુદી કરન્સી અથવા USDT (ક્રિપ્ટોકરન્સી) માં કન્વર્ટ કરતો હતો. મુકેશ સ્વામીના મોબાઈલમાં ટ્રસ્ટ વોલેટમાંથી માર્ચ 2025થી અત્યાર સુધીમાં 83448 USDT ના ટ્રાન્ઝેક્શન મળી આવ્યા છે, જેની ભારતીય કિંમત આશરે 87,62,040 રૂપિયા જેટલી થાય છે. ક્રિપ્ટોકરન્સીનો ઉપયોગ કરવા પાછળનો હેતુ એ હતો કે તપાસ એજન્સીઓ આ નાણાંનો પીછો ન કરી શકે.
મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ અને ભાડે લીધેલા ખાતા મુકેશ સ્વામી કમ્બોડિયાના શખ્સો સાથે મળીને નિર્દોષ લોકોના બેંક એકાઉન્ટની કીટ (મ્યુલ એકાઉન્ટ) મેળવતો હતો. આ ખાતાધારકોને લાલચ આપીને અથવા તેમની જાણ બહાર તેમના દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કરીને ખાતા ખોલાવવામાં આવતા હતા. આ ખાતાઓમાં સાયબર ફ્રોડના નાણાં જમા થતા અને તરત જ તે બીજા ખાતાઓમાં ટ્રાન્સફર કરી દેવામાં આવતા. એકાઉન્ટ ફ્રીઝ ન થાય તે માટે તેઓ સતત નવા ખાતાઓનો ઉપયોગ કરતા હતા. અત્યાર સુધીમાં આવા 44 ખાતાઓની વિગતો મળી છે, પરંતુ પોલીસને આશંકા છે કે આ સંખ્યા હજુ પણ મોટી હોઈ શકે છે.
શેલ કંપનીઓ અને ફિનટેકનો સહારો પોલીસ તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે નાણાં સગેવગે કરવા માટે કેટલીક ફિનટેક અને શેલ કંપનીઓનો પણ સહારો લેવાતો હતો. જેમાં 'અવ્યા હોમ્સ ઈન્ટરનેશનલ પ્રાઈવેટ લિમિટેડ', 'કીમીસ્તુ આઈ.ટી. સોલ્યુશન પ્રા.લી.' અને 'જ્ઞાનેશ્વરી ઓર્ગેનિક પ્રા.લી.' જેવી કંપનીઓના નામ ખુલ્યા છે. આ કંપનીઓના એકાઉન્ટ્સ દ્વારા નાણાં ફેરવીને છેલ્લે 'Painganga Urban Co Operative Credit Society Ltd' ના નોડલ એકાઉન્ટમાં પાર્ક કરવામાં આવતા હતા. આ એક ખૂબ જ જટિલ મની ટ્રેલ છે, જેને ઉકેલવા માટે સુરત ક્રાઈમ બ્રાન્ચ દિવસ-રાત મહેનત કરી રહી છે.
પે-આઉટ ફેસિલીટીનો દુરુપયોગ મુકેશ સ્વામી એટલો શાતિર હતો કે તેણે વિવિધ બેંકોમાંથી 'Pay Out'ની ફેસીલીટી મેળવી લીધી હતી. આ સુવિધા દ્વારા તે એક જ દિવસમાં એક બેંકમાંથી 5 કરોડ રૂપિયાથી વધુના ટ્રાન્ઝેક્શન કરી શકતો હતો. આટલી મોટી રકમની હેરફેર કરવા માટે તે હાઈ-સ્પીડ ઈન્ટરનેટ અને એડવાન્સ સોફ્ટવેરનો ઉપયોગ કરતો હતો. આ સુવિધાને કારણે તે ખૂબ જ ઓછા સમયમાં લાખો રૂપિયા અનેક ખાતાઓમાં વહેંચી દેતો હતો, જેના કારણે પોલીસ માટે આ નાણાં રોકવા મુશ્કેલ બની જતું હતું. બેંકિંગ સિસ્ટમની ખામીઓનો આ ગેંગે પૂરેપૂરો ફાયદો ઉઠાવ્યો હતો.
નકલી બેંક એપ્લીકેશન દ્વારા છેતરપિંડી આરોપીઓ માત્ર હેકિંગ જ નહીં, પણ બનાવટી પુરાવા ઉભા કરવામાં પણ માહેર હતા. તેઓ 'ESAF SMALL FINANCE BANK' નામની એક નકલી એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરતા હતા. આ એપ્લિકેશન દ્વારા તેઓ નાણાં ટ્રાન્સફર કર્યા હોવાના ખોટા અને બોગસ મેસેજ તેમજ સ્ક્રીનશોટ તૈયાર કરતા હતા. જ્યારે કોઈ બેંક ખાતાધારકને પુરાવો માંગે, ત્યારે આ નકલી સ્ક્રીનશોટ બતાવીને તેને વિશ્વાસમાં લેવામાં આવતો હતો. આ રીતે તેઓ મ્યુલ એકાઉન્ટ ધારકોને પણ છેતરતા હતા કે તેમના ખાતામાં નાણાં કાયદેસર રીતે આવ્યા છે.
રાજસ્થાન અને અન્ય રાજ્યોમાં વોન્ટેડ ગુનેગાર મુખ્ય આરોપી મુકેશ તારાચંદ સ્વામી માત્ર સુરતમાં જ નહીં, પણ રાજસ્થાનમાં પણ મોટો ગુનેગાર સાબિત થયો છે. તે રાજસ્થાનના નાગોર સાયબર ક્રાઈમ પોલીસ સ્ટેશનમાં અને નાગોર દેગાણા પોલીસ સ્ટેશનમાંના ગુનામાં વોન્ટેડ હતો. તેની વિરુદ્ધ BNS એક્ટ અને આઈ.ટી. એક્ટ 2008 ની વિવિધ કલમો હેઠળ ગુના નોંધાયેલા છે. સુરત પોલીસની આ ધરપકડથી રાજસ્થાન પોલીસને પણ મોટી સફળતા મળી છે અને હવે તેની પૂછપરછમાં અનેક રાજ્યોના વણઉકેલ્યા કેસો ઉકેલાવાની શક્યતા છે.
પકડાયેલા અને વોન્ટેડ આરોપીઓની વિગત ક્રાઇમ બ્રાન્ચના ડીસીપી ભાવેશ રોઝિયાએ જણાવ્યું હતું કે, હાલમાં પોલીસે 4 આરોપીઓની ધરપકડ કરી છે, જેમાં મુકેશ સ્વામી, બાબુલાલ કાલેર, મિતેશ પાટીલ અને આશીષ શર્માનો સમાવેશ થાય છે. આ તમામને નામદાર કોર્ટમાં રજૂ કરી 7 દિવસના રિમાન્ડ મેળવવામાં આવ્યા છે. જોકે, હજુ પણ આ કૌભાંડના કેટલાક મુખ્ય સૂત્રધારો પોલીસ પકડથી દૂર છે. જેમાં દિનેશ મુળચંદ કિલ્કા, અનિલકુમાર પ્રજાપતિ, નેપાળનો શિબ્બો અને કમ્બોડિયાનો એક અજાણ્યો શખ્સ સામેલ છે. પોલીસ આ વોન્ટેડ આરોપીઓને પકડવા માટે અલગ-અલગ ટીમો બનાવીને તપાસ કરી રહી છે અને ટૂંક સમયમાં વધુ ધરપકડો થવાની સંભાવના છે.
Image Gallery
