અમેરિકાએ અરબી સમુદ્રમાં ઈરાની ડ્રોન તોડી પાડ્યું:અમેરિકી યુદ્ધ જહાજ પાસે પહોંચ્યું હતું; ઈરાન 1000 ડ્રોન તૈયાર કરવાનો દાવો કરી ચૂક્યું છે
અમેરિકાએ મંગળવારે અરબી સમુદ્રમાં એક ઈરાની ડ્રોનને તોડી પાડ્યું. ન્યૂઝ એજન્સી રોયટર્સ અનુસાર, ઈરાનનું શાહેદ-139 ડ્રોન અમેરિકી નૌકાદળના ‘USS અબ્રાહમ લિંકન’ એરક્રાફ્ટ કેરિયર (યુદ્ધ જહાજ) નજીક પહોંચી ગયું હતું.
USS અબ્રાહમ લિંકન અમેરિકી નૌકાદળનું એક ન્યુક્લિયર-પાવર્ડ એરક્રાફ્ટ કેરિયર છે. તેને દુનિયાના સૌથી મોટા અને સૌથી શક્તિશાળી યુદ્ધ જહાજોમાંથી એક માનવામાં આવે છે. અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડના નિવેદન અનુસાર, અમેરિકી નૌકાદળે આત્મરક્ષામાં F-35C ફાઈટર જેટથી ઈરાની ડ્રોનને તોડી પાડ્યું.
અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડે તેને ઈરાન તરફથી એક ‘આક્રમક’ વર્તન ગણાવ્યું છે. હાલમાં એ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું નથી કે ડ્રોન કયા હેતુથી તૈનાત કરવામાં આવ્યું હતું. અમેરિકા અનુસાર, ડ્રોને કમાન્ડ દ્વારા કરવામાં આવેલા નોન-લેથલ ડિફ્યુઝન પ્રયાસો છતાં તેની દિશા બદલી ન હતી.
આના કારણે બળનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. આ ઘટના પર ઈરાન તરફથી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા સામે આવી નથી. જોકે, અમેરિકા સાથેના તણાવને કારણે ઈરાને 30 જાન્યુઆરીએ કહ્યું હતું કે તેણે જમીન અને સમુદ્રથી હુમલો કરનારા 1000 ડ્રોન તૈયાર કરી લીધા છે.
અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે તણાવ વચ્ચે 6 ફેબ્રુઆરીએ મહત્વપૂર્ણ બેઠક
આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધેલો છે અને વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવાના પ્રયાસો ચાલુ છે. બંને દેશો વચ્ચે શુક્રવારે તુર્કીયેમાં મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાવાની અપેક્ષા છે.
કેટલાક પ્રાદેશિક અધિકારીઓ અનુસાર, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના દૂત સ્ટીવ વિટકૉફ, તેમના જમાઈ અને સલાહકાર જેરેડ કુશનર અને ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાગચી આ બેઠકમાં સામેલ થશે.
સાથે જ તુર્કીયે, કતાર અને મિસરના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પણ હાજર રહે તેવી સંભાવના છે. કેટલાક સૂત્રો અનુસાર, સાઉદી અરબ, સંયુક્ત અરબ અમીરાત, ઓમાન અને પાકિસ્તાન જેવા અન્ય દેશોના પ્રતિનિધિઓ પણ તેમાં ભાગ લઈ શકે છે.
ઈરાન પર હુમલાની ધમકી આપી ચૂક્યા છે ટ્રમ્પ
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 28 જાન્યુઆરીએ ઈરાનને પરમાણુ કાર્યક્રમ પર સમજૂતી કરવા જણાવ્યું હતું. આમ ન કરવા પર તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે ઈરાન પરનો આગામી હુમલો પહેલા કરતા ક્યાંય વધુ ખતરનાક હશે.
ટ્રમ્પના મતે, અમેરિકી જહાજોનો એક મોટો કાફલો ઈરાન તરફ આગળ વધી રહ્યો છે અને જો સમજૂતી નહીં થાય તો ખરાબ પરિસ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. અમેરિકી રક્ષા મંત્રી પીટ હેગસેથે પણ કહ્યું છે કે સેના રાષ્ટ્રપતિના કોઈપણ સૈન્ય આદેશ માટે તૈયાર છે.
ગયા મહિને ઈરાનમાં મોટા પાયે વિરોધ પ્રદર્શનો થયા હતા, જેમાં હજારો લોકોના મોત થયા હતા. ટ્રમ્પે ત્યારે પણ હસ્તક્ષેપની ધમકી આપી હતી. તેઓ ઈરાનમાં શાસન પરિવર્તનની વાત પણ કરી ચૂક્યા છે. ઈરાનના નેતાઓ ધમકીઓ વચ્ચે વાતચીત કરવાનો ઇનકાર કરી રહ્યા હતા.
જોકે, હવે તેઓ વાત કરવા માટે તૈયાર દેખાઈ રહ્યા છે. અહીં, ઈરાની અધિકારીઓ કહી રહ્યા છે કે તેમનો પરમાણુ કાર્યક્રમ ફક્ત ઊર્જા માટે છે, હથિયારો માટે નહીં. તેઓ અમેરિકા તરફથી આપવામાં આવેલા પ્રસ્તાવ પર વિચાર કરવા તૈયાર છે.
ટ્રમ્પની ધમકી પર ઈરાન બોલ્યું- અમારા 1000 ડ્રોન તૈયાર
ટ્રમ્પની ધમકી વચ્ચે ઈરાને 30 જાન્યુઆરીએ દાવો કર્યો કે તેણે જમીન અને સમુદ્રમાંથી હુમલો કરનારા 1000 ડ્રોન તૈયાર કરી લીધા છે. ઈરાનની સેનાએ દાવો કર્યો છે કે જો અમેરિકા હુમલો કરે છે તો તેના ડ્રોન અને મિસાઈલોનું નેટવર્ક આ હુમલાઓને નિષ્ફળ બનાવી શકે છે.
ઈરાનના સેના પ્રમુખ મેજર જનરલ અમીર હાતામીએ જણાવ્યું કે ગયા વર્ષે જૂનમાં અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ સાથે થયેલા 12 દિવસના સંઘર્ષ પછી સેનાએ પોતાની સૈન્ય રણનીતિ બદલી છે. આ અંતર્ગત મોટી સંખ્યામાં ડ્રોન તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. હાતામીના મતે, આ ડ્રોન જમીન અને સમુદ્ર બંને જગ્યાએથી ઓપરેટ કરી શકાય છે.
આ ઉપરાંત ઈરાન પાસે પહેલાથી જ મોટી સંખ્યામાં બેલિસ્ટિક મિસાઈલો મોજુદ છે. ઈરાને કહ્યું છે કે તે જૂન, 2025ની જેમ કતારના અમેરિકી ઠેકાણાઓ અને ઇઝરાયેલ પર મિસાઈલો અને ડ્રોન છોડી શકે છે. રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ઈરાને તાજેતરમાં પોતાના ડ્રોનવાહક જહાજ શાહિદ બાઘેરીને સમુદ્રમાં તૈનાત કર્યું છે.
ઈરાની સેનાને EUએ આતંકવાદી સંગઠન ઘોષિત કર્યું
યુરોપિયન યુનિયન (EU)એ ઈરાનની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ (IRGC)ને આતંકવાદી સંગઠન ઘોષિત કરી દીધું છે. આ નિર્ણય વિરોધ પ્રદર્શનો પર ઈરાની સરકારની હિંસક કાર્યવાહીના કારણે લેવામાં આવ્યો છે.
રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડના ટોચના કમાન્ડરો સહિત 15 અધિકારીઓ અને 6 સંગઠનો પર પણ પ્રતિબંધો લગાવવામાં આવ્યા છે. આમાં ઓનલાઈન કન્ટેન્ટનું નિરીક્ષણ કરતી સંસ્થાઓ પણ સામેલ છે. યુરોપમાં તેમની સંપત્તિઓ જપ્ત કરવામાં આવશે અને તેમની મુસાફરી પર પ્રતિબંધ લાગશે.
EU ના રાજદ્વારી કાજા કલાસે કહ્યું કે દમનને અવગણી શકાય નહીં. તેમણે કહ્યું કે IRGC ને હવે અલ-કાયદા અને ઇસ્લામિક સ્ટેટ જેવા આતંકવાદી સંગઠનોની બરાબર ગણવામાં આવશે.
ઓસ્ટ્રેલિયા, કેનેડા અને અમેરિકા પહેલાથી જ IRGC ને આતંકવાદી સંગઠન જાહેર કરી ચૂક્યા છે. જોકે, બ્રિટને હજુ સુધી તેને પોતાની આતંકવાદી સૂચિમાં સામેલ કર્યું નથી.
ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ EU ના આ નિર્ણયને ‘દેખાડો કરતું પગલું’ અને ‘મોટી વ્યૂહાત્મક ભૂલ’ ગણાવ્યું છે. તેમનું કહેવું છે કે યુરોપ પરિસ્થિતિને સંભાળવાને બદલે તણાવ વધારી રહ્યું છે.
IRGC ઈરાનની સૌથી શક્તિશાળી સૈન્ય તાકાત માનવામાં આવે છે. તેની સ્થાપના 1979 ની ઇસ્લામિક ક્રાંતિ પછી થઈ હતી. તેની પાસે લગભગ 1.90 લાખ સક્રિય સૈનિકો છે.
અમેરિકાએ મિડલ ઈસ્ટમાં તૈનાતી વધારી
અમેરિકાએ મિડલ ઈસ્ટમાં પોતાની સૈન્ય હાજરી વધુ મજબૂત કરતા અરબ સાગર અને લાલ સાગરમાં વિમાનવાહક જહાજ USS અબ્રાહમ લિંકન, USS થિયોડોર રૂઝવેલ્ટ અને અનેક મિસાઈલ વિધ્વંસક યુદ્ધજહાજ તૈનાત કર્યા છે.
સાથે જ કતાર, બહેરીન, સાઉદી અરબ, ઇરાક અને જોર્ડનના સૈન્ય અડ્ડાઓ પરથી વાયુસેનાની સક્રિયતા વધી છે. અમેરિકા હવે ઈરાનના પરમાણુ ઠેકાણાઓ, સૈન્ય અડ્ડાઓ અને કમાન્ડ સેન્ટરો પર સમુદ્ર અને આકાશ બંને પરથી હુમલાની સ્થિતિમાં આવી ગયું છે.
ઈરાન વિરુદ્ધ પહેલા કાર્યકાળથી આક્રમક રહ્યા ટ્રમ્પ
ટ્રમ્પે પોતાના પહેલા કાર્યકાળ (2017-2021)માં ઈરાન સાથે 2015ના પરમાણુ કરાર સંયુક્ત વ્યાપક કાર્ય યોજના (JCPOA)માંથી અમેરિકાને સંપૂર્ણપણે બહાર કાઢી લીધું હતું.
આ કરાર ઓબામા પ્રશાસનના સમયમાં જુલાઈ 2015માં થયો હતો, જેમાં ઈરાન, અમેરિકા, બ્રિટન, ફ્રાન્સ, જર્મની, રશિયા, ચીન અને યુરોપિયન યુનિયન સામેલ હતા. કરાર હેઠળ ઈરાને પોતાની પરમાણુ ગતિવિધિઓ પર ઘણી કડક મર્યાદાઓ લગાવી હતી, જેમ કે:
- યુરેનિયમ સંવર્ધનને 3.67% સુધી મર્યાદિત રાખવું (બોમ્બ બનાવવા માટે 90% થી વધુની જરૂર પડે છે).
- સંવર્ધિત યુરેનિયમનો સ્ટોક ખૂબ ઓછો રાખવો.
- સેન્ટ્રીફ્યુજ મશીનોની સંખ્યાને મર્યાદિત કરવી.
- આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઊર્જા એજન્સી (IAEA) ને નિરીક્ષણની સંપૂર્ણ મંજૂરી આપવી.
મિડલ ઇસ્ટમાં 30,000 થી 40,000 અમેરિકી સૈનિકો તૈનાત
મિડલ ઇસ્ટ (CENTCOM) માં હાલમાં અમેરિકી સૈન્યની હાજરી ઘણી મજબૂત છે. મિડલ ઇસ્ટ અને પર્શિયન ગલ્ફમાં લગભગ 30,000 થી 40,000 અમેરિકી સૈનિકો તૈનાત છે.
હાલમાં મિડલ ઇસ્ટમાં લગભગ 6 નૌકાદળના જહાજો હાજર છે, જેમાં 3 ગાઇડેડ મિસાઇલ ડિસ્ટ્રોયરનો સમાવેશ થાય છે, જે બેલિસ્ટિક મિસાઇલ ડિફેન્સ અને અન્ય ઓપરેશન માટે સક્ષમ છે.
Image Gallery
