ચીને 3 વર્ષમાં 30થી વધુ જનરલોને હટાવ્યા:ઘણા અચાનક ગાયબ થયા; જિનપિંગના વફાદારી ટેસ્ટમાં સેનાનું નેતૃત્વ ખાલી થયું
ચીનની સેનામાં છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં એવો બદલાવ આવ્યો છે, જે દેશના ઇતિહાસમાં પહેલા ક્યારેય જોવા મળ્યો નથી. રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં 30થી વધુ જનરલ અને એડમિરલને કાં તો બરતરફ કર્યા છે અથવા તેઓ અચાનક ગાયબ થઈ ગયા છે.
જિનપિંગે 2023માં જે સેન્ટ્રલ મિલિટરી કમિશન (CMC) બનાવ્યું હતું, તેમાં પણ માત્ર એક જ જનરલ બચ્યા છે. હટાવવામાં આવેલાઓમાં ટોચના જનરલ ઝાંગ યુક્સિયા પણ સામેલ છે. તેમની જવાબદારી સેનાને યુદ્ધ માટે તૈયાર કરવાની હતી. તેમાંથી ઘણા પર ભ્રષ્ટાચારનો આરોપ છે. જોકે, જાણકારો અનુસાર આ અભિયાન જિનપિંગની વફાદારી નક્કી કરવાની પણ પ્રક્રિયા છે.
ઝાંગ યુક્સિયાની સાથે જ જનરલ લિયુ ઝેનલીને પણ હટાવી દેવામાં આવ્યા છે. ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સ અનુસાર, 2023ની શરૂઆતમાં ચીન પાસે 30 જનરલ અને એડમિરલ હતા જે વિશેષ વિભાગો અને થિયેટર કમાન્ડ્સ ચલાવી રહ્યા હતા. હવે ફક્ત સાત જનરલ જ સક્રિય ભૂમિકામાં બચેલા દેખાઈ રહ્યા છે.
દુનિયાની બીજી સૌથી શક્તિશાળી સેનામાં ઘણા પદ ખાલી પડ્યા છે
સેન્ટ્રલ મિલિટરી કમિશન (CMC)માં હવે ફક્ત એક જ જનરલ છે- ઝાંગ શેંગમિન. જિનપિંગના સૈન્ય સફાઈ અભિયાનોની દેખરેખ તેઓ જ કરી રહ્યા છે. આ સફાઈ અભિયાન શી જિનપિંગની તાકાત દર્શાવે છે.
ઝાંગ શેંગમિનની મોટાભાગની કારકિર્દી રોકેટ ફોર્સમાં ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી અને રાજકીય અનુશાસન દેખરેખમાં વીતી છે, જે ચીનના પરમાણુ અને પરંપરાગત મિસાઈલ કાર્યક્રમોને નિયંત્રિત કરે છે. શી એ તેમને ગયા વર્ષે CMCના ઉપાધ્યક્ષ બનાવ્યા હતા.
જનરલ ઝાંગ અને કમાન્ડર લિયુ ઝેનલીને હટાવવાથી તે નેતાઓ બહાર થઈ ગયા છે જેઓ સીધા જ સેનાને યુદ્ધ માટે તૈયાર કરવાની જવાબદારી નિભાવતા હતા.
આવા સંજોગોમાં, આ પ્રક્રિયાએ વિશ્વની બીજી સૌથી શક્તિશાળી સેનાના શીર્ષ પર એક મોટો શૂન્યવકાશ પેદા કર્યો છે. આનાથી શી જિનપિંગનો પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી પર થોડા સમય માટે વિશ્વાસ ઓછો થઈ શકે છે.
ચીની જનરલ પર અમેરિકાને ન્યુક્લિયર સિક્રેટ વેચવાનો આરોપ
ચીનમાં સેન્ટ્રલ મિલિટરી કમિશન (CMC)ના વાઇસ ચેરમેન ઝાંગ યુક્સિયા વિરુદ્ધ તપાસ શરૂ થઈ ગઈ છે. અમેરિકી અખબાર વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલના એક રિપોર્ટ અનુસાર, તેમના પર ચીનના ન્યુક્લિયર હથિયાર સંબંધિત ગુપ્ત માહિતી અમેરિકાને લીક કરવાનો આરોપ છે.
ઝાંગને 24 જાન્યુઆરીએ પદ પરથી હટાવવામાં આવ્યા હતા. ચીનના સંરક્ષણ મંત્રાલયે તેમના પર શિસ્ત અને કાયદાના ગંભીર ઉલ્લંઘનનો આરોપ લગાવ્યો છે. ઝાંગ પર CMCની અંદર પોતાની અલગ જૂથબંધી કરવા અને પાર્ટીમાં ભાગલા પાડવાનો પણ આરોપ છે.
ઝાંગની ધરપકડ પર સવાલો ઉઠ્યા
ઝાંગની ધરપકડ પછી એવા સવાલો ઉઠી રહ્યા છે કે આખરે શી જિનપિંગે પોતાના આટલા નજીકના સહયોગી વિરુદ્ધ કાર્યવાહી શા માટે કરી. ન્યુક્લિયર સિક્રેટ લીક કરવાના આરોપો સિવાય કેટલાક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ઝાંગ ખૂબ જ શક્તિશાળી બની ગયા હતા. જ્યારે કેટલાકનું કહેવું છે કે શીને લાગ્યું કે સેનામાં ભ્રષ્ટાચાર એટલો ઊંડો છે કે મોટા પાયે કડક પગલાં લેવા જરૂરી છે.
2012 થી 2017 સુધી ઝાંગ ચીનના હથિયાર ખરીદ વિભાગના વડા રહ્યા. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ વિભાગ ભ્રષ્ટાચાર માટે સૌથી સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે. આ વિભાગ સાથે સંકળાયેલા ઘણા અધિકારીઓ પાછળથી ભ્રષ્ટાચારના આરોપોમાં ફસાયા, પરંતુ ઝાંગ અત્યાર સુધી બચી ગયા હતા.
હવે જો જનરલ ઝાંગ પર ઔપચારિક આરોપો નક્કી થાય છે, તો તેમનો ગુપ્ત સૈન્ય અદાલતમાં મુકદ્દમો ચાલી શકે છે. આવા કિસ્સાઓમાં સજા નિશ્ચિત માનવામાં આવે છે.
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ ઘટનાથી બેઇજિંગની સત્તા વ્યવસ્થામાં ડરનો માહોલ બનશે. સંદેશ સ્પષ્ટ છે કે શી જિનપિંગના સૌથી નજીકના લોકો પણ સુરક્ષિત નથી. 2027માં યોજાનારી પાર્ટી કોંગ્રેસ પહેલા શીને સેનામાં ભરોસાપાત્ર નેતૃત્વ ફરીથી ઊભું કરવું પડશે, જે તેમના માટે સરળ નહીં હોય.
શી જિનપિંગના નજીકના જનરલ પણ પદ પરથી હટાવવામાં આવ્યા હતા
ઓક્ટોબર 2024માં પાર્ટીએ CMCના બીજા ઉપાધ્યક્ષ હે વીડોંગને પાર્ટીમાંથી હાંકી કાઢ્યા હતા. 2024માં બે પૂર્વ રક્ષા મંત્રીઓને પણ ભ્રષ્ટાચારના કેસોમાં પાર્ટીમાંથી બહાર કરવામાં આવ્યા હતા.
હે વીડોંગ ચીનની સેન્ટ્રલ મિલિટરી કમિશન (CMC)ના બીજા નંબરના વાઇસ ચેરમેન હતા, જે પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA)માં બીજું મોટું પદ છે. આ કમિશન રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગના નેતૃત્વમાં સેનાની સર્વોચ્ચ કમાન સંભાળે છે. તેઓ માર્ચ 2025થી જાહેરમાં દેખાયા ન હતા.
હે વેઇડોંગને શી જિનપિંગના નજીકના સહયોગી માનવામાં આવે છે. બંનેએ 1990ના દાયકામાં ફુજિયાન અને ઝેજિયાંગ પ્રાંતોમાં સાથે કામ કર્યું હતું. હેને 2022માં સીધા CMCના ઉપાધ્યક્ષનું પદ આપવામાં આવ્યું હતું, જે સામાન્ય રીતે હાઈ કમિશનમાં સેવા આપ્યા પછી જ મળે છે.
કોઈ બચ્યું નથી- રોકેટ ફોર્સથી લઈને નૌકાદળ સુધી સફાઈ
આ બરતરફી અભિયાન સશસ્ત્ર દળોની લગભગ તમામ શાખાઓ સુધી પહોંચી ગયું છે. તેમાં રોકેટ ફોર્સની સાથે નૌકાદળ પણ સામેલ છે.
2016માં શી એ પાંચ થિયેટર કમાન્ડ બનાવ્યા હતા, જે થલ, જળ અને વાયુ સેનાના પ્રાદેશિક સંચાલન માટે જવાબદાર છે, તે પણ લગભગ સંપૂર્ણપણે પ્રભાવિત થયા છે.
તેમાં ઇસ્ટર્ન થિયેટર કમાન્ડ પણ સામેલ છે, જે તાઇવાનની આસપાસના સૈન્ય અભિયાનોની જવાબદારી સંભાળે છે. ગયા વર્ષે શી એ પૂર્વીય થિયેટરના નવા કમાન્ડરની નિમણૂક કરી હતી, પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ ફરી બદલાઈ ગઈ છે.
ચીનની સેનાના સત્તાવાર અખબારે અધિકારીઓ અને સૈનિકોને શી જિનપિંગના નિર્ણયને સમર્થન આપવા અપીલ કરી છે. અખબારનું કહેવું છે કે તેનાથી મજબૂત ચીની સેના ઉભરી આવશે.
ચીની પ્રવક્તાએ કહ્યું- ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધ ઝીરો ટોલરન્સની નીતિ
વોશિંગ્ટન સ્થિત ચીની દૂતાવાસના એક પ્રવક્તાએ વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલને જણાવ્યું કે આ તપાસ દર્શાવે છે કે પાર્ટી ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધ ઝીરો ટોલરન્સની નીતિ પર કામ કરી રહી છે.
વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે આ કાર્યવાહી ચીનના રાષ્ટ્રપતિ જિનપિંગના નેતૃત્વમાં ચાલી રહેલી તે ઝુંબેશનો એક ભાગ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય સેનામાં સુધારાની સાથે અધિકારીઓમાં વફાદારી વધારવાનો છે.
ચીની રક્ષા મંત્રાલયે જણાવ્યું કે કમિશનના એક અન્ય સભ્ય અને જોઈન્ટ સ્ટાફ ડિપાર્ટમેન્ટના પ્રમુખ લિયુ ઝેનલીને પણ તપાસના દાયરામાં રાખવામાં આવ્યા છે.
સેન્ટ્રલ મિલિટરી કમિશન સેના સંબંધિત મોટા નિર્ણયો લેતી સંસ્થા છે. રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ આ સંસ્થાના સૌથી મોટા અધિકારી છે.
ચીન સતત પોતાની સેનાને આધુનિક બનાવી રહ્યું છે
ચીન સતત પોતાની સેનાને આધુનિક બનાવી રહ્યું છે. ચીને આ વર્ષના પોતાના વાર્ષિક રક્ષા બજેટમાં 7.2% નો વધારો કર્યો છે. આ વર્ષે તે 249 અબજ ડોલર (1.78 ટ્રિલિયન યુઆન) થઈ ગયું. આ ભારતનાં 79 અબજ ડોલરના સૈન્ય બજેટની સરખામણીમાં લગભગ 3 ગણું છે.
નિષ્ણાતોનું અનુમાન છે કે ચીનનો વાસ્તવિક સંરક્ષણ ખર્ચ તેના દ્વારા જણાવવામાં આવેલા ખર્ચ કરતાં 40-50% વધુ છે. ચીન પોતાના સૈન્ય ખર્ચને ઓછો દર્શાવવા માટે અલગ-અલગ સેક્ટર હેઠળ ભંડોળ ફાળવે છે.
ચીન અમેરિકા પછી સેના પર સૌથી વધુ ખર્ચ કરે છે. અમેરિકાનું સંરક્ષણ બજેટ 950 અબજ ડોલરની આસપાસ છે. જે ચીનના બજેટ કરતાં 4 ગણું છે.
Image Gallery
