ભારતના હિતમાં મોટો નિર્ણય, હોર્મુઝ સંકટ વચ્ચે હવે Indiaને રશિયન તેલ ખરીદવા પર નહીં રોકી શકે ટ્રમ્પ
ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે, વૈશ્વિક તેલના ભાવ આસમાને પહોંચી રહ્યા છે, આ દબાણ હેઠળ, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે હવે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્રે ફરી એકવાર રશિયન તેલ ખરીદવાની મંજૂરી આપતી કામચલાઉ છૂટ આપી છે. નોંધનીય છે કે, આ નિર્ણય યુએસ ટ્રેઝરી દ્વારા પોતે જ કહેવામાં આવ્યું હતું કે આ છૂટ વધુ લંબાવવામાં આવશે નહીં તેના બે દિવસ પછી આવ્યો છે.
રશિયન તેલ ખરીદી શકશે ભારત
યુએસ ટ્રેઝરી વિભાગે 17 એપ્રિલથી લાગુ પડતી છૂટ અંગે એક નવી સૂચના જાહેર કરી, જેમાં દેશોને 16 મે સુધી રશિયન તેલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો ખરીદવા માટે અધિકૃત કરવામાં આવ્યા. આનો અર્થ એ થયો કે લગભગ એક મહિનાના સમયગાળા માટે, સમુદ્રમાં જહાજો પર લોડ કરાયેલ રશિયન તેલની ખરીદી પર કોઈ યુએસ પ્રતિબંધો લાગુ થશે નહીં.
અગાઉ, 30 દિવસની છૂટ આપવામાં આવી હતી, જે 11 એપ્રિલના રોજ સમાપ્ત થઈ ગઈ હતી. તે સમયે, સંકેતો સૂચવે છે કે યુએસ ત્યારબાદ કડક વલણ અપનાવશે, જોકે, જેમ જેમ પરિસ્થિતિઓ બદલાઈ ગઈ, તેમ તેમ નિર્ણય પણ બદલાઈ ગયો.
યુ-ટર્ન કેમ?
ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતા તણાવની વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા પર ગંભીર અસર પડી છે. વિશ્વના તેલ અને ગેસ પુરવઠાનો આશરે 20% આ જ માર્ગ પરથી પસાર થાય છે. જેમ જેમ આ કોરિડોર પર જોખમો વધતા ગયા, તેલના ભાવ ઝડપથી વધ્યા. અમેરિકા સામે પડકાર એ હતો કે જો પુરવઠો વધુ ઘટશે, તો ભાવ વધુ વધશે – જેનું પરિણામ સામાન્ય જનતા પર સીધી અસર કરશે. પરિણામે, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે બજાર પુરવઠો જાળવવાના પ્રયાસમાં આ કામચલાઉ રાહત આપી.
રશિયન રાષ્ટ્રપતિના રાજદૂત કિરિલ દિમિત્રીવના મતે, અગાઉની માફીમાં બજારમાં આશરે 100 મિલિયન બેરલ રશિયન ક્રૂડ તેલ લાવવાની ક્ષમતા હતી – જે લગભગ એક દિવસના વૈશ્વિક વપરાશ જેટલું જ છે. આ સંદર્ભને ધ્યાનમાં રાખીને, નવી માફી પણ પુરવઠા સ્તરને વેગ આપવાની અપેક્ષા છે.
સાથી દેશોમાં રોષ
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સનો આ નિર્ણય તેના સાથી રાષ્ટ્રોમાં રોષને ઉત્તેજિત કરી શકે છે. યુરોપ લાંબા સમયથી રશિયા સામે કડક પ્રતિબંધો જાળવવાની હિમાયત કરી રહ્યું છે. યુરોપિયન યુનિયન વતી બોલતા, ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેને સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે રશિયા પરના પ્રતિબંધો હળવા કરવાનો આ યોગ્ય સમય નથી. આ સંદર્ભમાં, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સનું આ પગલું પશ્ચિમી દેશોની સંયુક્ત વ્યૂહરચનાને નબળી પાડી શકે છે અને યુક્રેન યુદ્ધ અંગે ઘડવામાં આવેલી નીતિ અંગે પ્રશ્નો ઉભા કરી શકે છે.
તેલના ભાવ પર શું અસર પડી?
રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ જાહેરાત તેલ બજારમાં રાહતનું એક માપ લઈને આવી. બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં આશરે 9%નો ઘટાડો થયો, જે પ્રતિ બેરલ $90 ની આસપાસ રહ્યો – જે છેલ્લા મહિનામાં તેનું સૌથી નીચું સ્તર છે. આ ઘટાડા માટે એક ફાળો આપનાર પરિબળ ઈરાનનું નિવેદન હતું કે, યુદ્ધવિરામ દરમિયાન, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વાણિજ્યિક જહાજો માટે ખુલ્લું મૂકવામાં આવ્યું છે.